Herstellen van de ICT installatie in Totshi

April 2010 – Technische installaties in Totshi (verslag van Jean Stevens)

Drie jaar geleden in 2007 gingen Hugo Priemen en ikzelf in opdracht van Blik op Afrika naar Congo voor het installeren van zonnepanelen in de school van Totshi. De zusters Annuntiaten hebben in Congo vestigingen in de provincie Bandundu, meer bepaald in de hoofdplaats Kikwit, gekend van het destijds gevreesde Ebola-virus, en buiten Kikwit nog vier vestigingen op een afstand van 120 km tot 200 km in verschillende richtingen. Deze keer werd aan Dirk Hoornaert en aan mij gevraagd om nog eens een technische zending op ons te nemen.

Totshi bevindt zich ten zuiden van Kikwit, richting Angola, op ongeveer 130 km. Totshi ligt in een vlakte op 600 m hoogte, aan drie zijden omzoomd door de Kwilurivier. Aangezien er geen brug is die verder reizen mogelijk maakt, is Totshi ook een beetje het einde van de wereld. Totshi heeft zoals Kikwit vrij veel palmbomen waarvan de palmnoten de gegeerde palmolie geven.DocZen2010_img_5160_200 De parochie werd er gesticht in 1938. De zusters kwamen in 1939 uit Kikwit naar deze afgelegen plek om er de scholen uit te bouwen. Het klooster is een degelijk en mooi gebouw, voorzien van een grote groentetuin. Er is ook een neerhof met kippen, konijnen en zelfs varkens. De lagere en secundaire scholen liggen aan de overkant van de weg en werden ooit door Mobutu genationaliseerd. Nu staan ze weer onder het beheer van de zusters, wat evenwel inhoudt dat het onderhoud en de uitbreiding volledig ten hunne laste vallen. De ouders dragen, zoals overal in Congo, ook hun steentje bij (de zogenaamde minerval). De leerkrachten wonen in degelijke huizen, ook gebouwd in opdracht van de zusters. Daarbij hoort ook een perceel grond voor de voedselvoorziening. Dat is niet alleen nodig omdat de Congolese staat een slechte en onregelmatige betaler is. Door de afgelegen en nogal geïsoleerde ligging is Totshi voor veel leerkrachten geen aantrekkelijke werkplek, en een goede wooninfrastructuur moet daartegen enig soelaas brengen… In Totshi is er ook een gezondheidscentrum met materniteit gerund door twee zusters. Zuster Yvonne verbleef ooit in Heverlee en kent nog steeds een aardig mondje Nederlands.

De installatie in Totshi bestaat uit zonnepanelen en een paraboolantenne. De panelen leveren stroom aan de school zodat de leerlingen er met computers kunnen leren werken. Een paraboolantenne is nodig om via satelliet een internetverbinding te kunnen realiseren, die dan weer didactische mogelijkheden biedt voor de leerkrachten. Bij mijn weten zijn er in de hele provincie, groter dan heel België, geen tien scholen met een internetverbinding. Drie van deze scholen zijn van de zusters Annuntiaten.
De installatie in ToDocZen2010_nieuwjaar-2006-351_200tshi heeft, mede dank zij de goede zorgen van Séraphin Namwisi, goed gewerkt totdat onweer en bliksem roet in het eten gooiden (zie Nsangu nr. 5). Eén onweer zorgde voor meer dan 8.000 Euro schade. De werkgroep Logistiek van Blik op Afrika stelde vast dat in Kingandu een gelijkaardige installatie sinds 2006 geen dergelijke problemen gekend heeft. Daar staan het elektrisch paneel en de modem in een stalen container. Dat is eigenlijk een kooi van Faraday, beschermend tegen bliksem, zoals een auto. Het lag dus voor de hand om die oplossing opnieuw te gebruiken in Totshi. Er werden in Antwerpen twee containers gekocht in een plat bouwpakket en deze werden begin december verstuurd per boot. In maart zijn deze via de haven Matadi toegekomen in Kinshasa. De vrachtwagen van de zusters leverde één pakket in goede staat af in Kibangu (nieuwe school nabij Kikwit), het andere werd later eveneens met de vrachtwagen doorgevoerd naar Totshi. Zo’n transport is op zich al legendarisch te noemen gezien de staat van de wegen, de onbetrouwbare bruggen en de wisselende weersomstandigheden.


Het echte werk

Maandag was onze eerste effectieve werkdag in Totshi. Het voornaamste was het maken van de twee funderingsstroken waarop de container moest geplaatst worden. Daarvoor konden we een beroep doen op vier metselaars die we van vorige keer kenden. Ik maakte met hen de afspraak dat die twee stroken ‘s avonds klaar zouden zijn. Ondertussen controleerden we het vorige keer achtergelaten materiaal en de kleine werktuigen die we nodig zouden hebben. Dinsdagmorgen verzamelden zich de gevraagde 20 helpers onder de mangoboom voor het klooster. Na wat veiligheidsvoorschriften trokken we naar de school waar het moest gebeuren. Met nog wat uitleg en verdeling van de mankracht DocZen2010_le-coeur-d-energie-137_200 werd de bodemplaat van ongeveer 800 kg met behulp van een viertal lange buizen en vele handen opgetild en op de fundamenten gelegd. De metselaars hadden de bekisting al weggenomen. Dan werden er drie hoeksteunen vastgeschroefd en een aantal lege benzinevaten werden erbij gehaald zodat we de dakplaat van 600 kg niet op de grond hoefden te leggen. De dakplaat moest 2,40 m hoog gehesen worden. Alle handen, ook die van de metsers waren nodig om die klus te klaren. Om 10 u lag de dakplaat veilig op de vier steunen. Alle bouten werden nog eens extra nagezien en vastgezet.
Om 16 u waren alle muurpanelen, de vensters en de deur geplaatst en kon de container op slot. Sommige van de medewerkers vonden het een te mooie installatie om er alleen wat materiaal in te zetten… Wij vonden dat we een goede kop koffie wel verdiend hadden.

De binnenafwerking en installatie van de elektriciteit.

De binnenafwerking van de container en de elektriciteit stonden nog op ons programma. Alles is in het pakket mooi meegeleverd: plinten, lampen, bekabeling, het is er allemaal bij, zelfs de isolatie voor de hoeken en de bovenste aansluiting tussen muren en dak. Dirk kon al beginnen denken aan de plaatsing van het grote schakelbord en de voorbereiding van de verhuis. Ook de aarding van de container en paneel moesten onze aandacht krijgen.
Op vrijdagmorgen om 6 u vertrokken Dirk en ik samen met de nachtwaker, te voet 3 km ver naar de plek waar men geprobeerd had om op de rivier Lwansi een watermolen te bouwen. Het gebouwtje voor de pomp stond er nog maar het kanaal en de afdamming waren tijdens een zwaar onweer weggespoeld. Spijtig van het verloren geld maar we kunnen er ook geen goed rapport over uitbrengen in Heverlee omdat er ondeskundig, zonder plan en zonder voldoende cement gewerkt werd op een moeilijke ondergrond. Een volgende keer moet zo’n project beter begeleid worden.
De terugweg bergop was gemakkelijker dan de afdaling. We waren om 8 u terug, op tijd om ‘ons volk’ aan het werk te zetten. De verhuis van het paneel en het heraansluiten van alle kabels hielden ons de hele dag bezig. Op een moment dacht ik dat Dirk door het vele werk aan sommige weerbarstige draden krampen zou krijgen in zijn vingers. Om 18 u ging echter het licht aan in de container en alles was beveiligd. Ik heb Dirk onmiddellijk gefeliciteerd voor die prestatie. Na vijf dagen was de klus geklaard. Verschillende zusters kwamen kijken en uitten hun bewondering. Samen werken loont, de lessen informatica kunnen hervat worden met computers die genieten van de zekere elektriciteit.